{"id":1261,"date":"2025-02-13T11:36:30","date_gmt":"2025-02-13T11:36:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.robvanes.com\/?page_id=1261"},"modified":"2026-05-31T04:40:48","modified_gmt":"2026-05-31T04:40:48","slug":"linkedin-posts-2025","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.robvanes.com\/?page_id=1261","title":{"rendered":"Vijf essays ter precisering van Veranderdiagnose"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">In de eerste helft van 2025 plaatste ik vijf essays op LinkedIn en op deze site. Deze essays gaan over vijf basisbegrippen uit Veranderdiagnose (2008, twee versie 2014), die ik zoveel jaar later nog eens preciseer. Het gaat achtereenvolgens over logische niveaus, enactment, meervoudig kijken, de boven en onderstroom en theories-in -use. In het algemeen over het belang van de onderstroom voor cultuurdiagnose en integriteit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-x-large-font-size wp-block-paragraph\"><span style=\"color: var(--theme-palette-color-1, #DB4B4B);\" class=\"stk-highlight\">1 Bateson, logische niveaus en andere misverstanden<\/span><span style=\"color: #ee0f0f;\" class=\"stk-highlight\"> <\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Op LinkedIn zie ik een oude kwestie voorbij komen: &#8216;de logische niveaus&#8217;. Zijn die wel zo logisch? En zijn die van Bateson? In <em>Veranderdiagnose<\/em> (2008) heb ik daar een paragraaf over geschreven. Die tekst is nog steeds actueel, maar wel met een kleine inleiding.<\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/www.robvanes.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Bateson-logische-niveaus-en-andere-misverstanden.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Insluiting van Bateson, logische niveaus en andere misverstanden.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-14586caa-e865-4c4c-88bc-8ff68835551f\" href=\"https:\/\/www.robvanes.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Bateson-logische-niveaus-en-andere-misverstanden.pdf\">Bateson, logische niveaus en andere misverstanden<\/a><a href=\"https:\/\/www.robvanes.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Bateson-logische-niveaus-en-andere-misverstanden.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-14586caa-e865-4c4c-88bc-8ff68835551f\">Downloaden<\/a><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-x-large-font-size wp-block-paragraph\"><span style=\"color: var(--theme-palette-color-1, #DB4B4B);\" class=\"stk-highlight\">2 Weick, enactment en de dynamiek van leren<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Weick is te zien als een dynamisering van Bateson. Een toegankelijk schrijver is Weick niet. &#8216;Enactment&#8217;, wat is dat? Een wet ratificeren, een toneelstuk opvoeren? Beide betekenissen zijn geldig, maar Weick combineert ze tot organiseren als proces van betekenis geven. En daarin komen we ook &#8216;retention&#8217; en &#8216;dissonance&#8217; tegen. Een tekening kan helpen om de dynamische theorie te begrijpen die hij nastreeft. Ik heb daarom in <em>Veranderdiagnose<\/em> (2008) het cijfer &#8216;8&#8217; gebruikt. Die tekening staat ook in de vertaling <em>Diagnosing Change<\/em> (2011). Weick vond dat boek, inclusief de behandeling van zijn theorie, &#8216;sound and accessible&#8217;. <\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/www.robvanes.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Weick-enactment-en-de-dynamiel-van-leren.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Insluiting van Weick, enactment en de dynamiel van leren.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-24388121-2352-4921-84f6-41f7fb7d19e3\" href=\"https:\/\/www.robvanes.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Weick-enactment-en-de-dynamiel-van-leren.pdf\">Weick, enactment en de dynamiel van leren<\/a><a href=\"https:\/\/www.robvanes.com\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Weick-enactment-en-de-dynamiel-van-leren.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-24388121-2352-4921-84f6-41f7fb7d19e3\">Downloaden<\/a><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-x-large-font-size wp-block-paragraph\"><span style=\"color: var(--theme-palette-color-1, #DB4B4B);\" class=\"stk-highlight\">3  Morgan, meervoudig kijken, boven- en onderstroom<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Weick (1979) kunnen we heel goed uitbreiden met een vijfde retentiepatroon. Dat patroon gaat uit van de metaforen van Morgan (1986). Want wat is de praktijk? De meeste mensen kijken via twee of drie metaforen naar organiseren. Door deze selectieve perceptie zijn voor hen de andere metaforen van Morgan blinde vlekken. Reframen is nodig: een verrijking van je blik. Zeker als je de metaforen ook update en plaatst in de bovenstroom en de onderstroom van organiseren: Veranderdiagnose (2008). Zo komt meervoudig kijken naar organiseren tot stand en breng je dynamiek in je diagnose.<\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/www.robvanes.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Meervoudig-leren-kijk-naar-organiseren.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Insluiting van Meervoudig leren kijk naar organiseren.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-ee30bbfd-eb85-4f5f-a8a3-c3aa3378fe45\" href=\"https:\/\/www.robvanes.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Meervoudig-leren-kijk-naar-organiseren.pdf\">Meervoudig leren kijk naar organiseren<\/a><a href=\"https:\/\/www.robvanes.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Meervoudig-leren-kijk-naar-organiseren.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-ee30bbfd-eb85-4f5f-a8a3-c3aa3378fe45\">Downloaden<\/a><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-palette-color-1-color has-text-color has-link-color has-x-large-font-size wp-elements-ba88d3b001286080949749ac00353fc9 wp-block-paragraph\">4 Schein, theories-in-use, en cultuurdiagnose via de onderstroom<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Schein (1985) richt zijn cultuuronderzoek op het derde niveau: het opsporen van feitelijke waarden en theories-in-use. Die vind je bij uitstek door de onderstroom in kaart te brengen. De vijf metaforen garanderen meervoudig kijken naar de dagelijkse praktijk van een organisatie. In die praktijk wordt de cultuur van het management bewerkt door de onderstroom. Daarom een inzoom op de waarde en betekenis van die vijf metaforen. Afsluitend bijpassende vragen om te navigeren op dat derde niveau van cultuuronderzoek.<\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/www.robvanes.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/De-onderstroom-als-diagnose-instrument.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Insluiting van De onderstroom als diagnose instrument.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-7defe785-9338-4043-aec6-949430184016\" href=\"https:\/\/www.robvanes.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/De-onderstroom-als-diagnose-instrument.pdf\">De onderstroom als diagnose instrument<\/a><a href=\"https:\/\/www.robvanes.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/De-onderstroom-als-diagnose-instrument.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-7defe785-9338-4043-aec6-949430184016\">Downloaden<\/a><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-palette-color-1-color has-text-color has-link-color has-x-large-font-size wp-elements-ee74964786a496a0a0c76dea18642a72 wp-block-paragraph\">5 Zwart, integriteit en de onderstroom als voorwaarde<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zwart (1994) zag integriteit als belangrijke kwaliteit van toekomstige organisaties. Heeft hij gelijk gekregen? Wel als we kijken naar het intensieve gebruik van de term bij de overheid. Maar was dat wat Zwart voor ogen stond? Over het verschil tussen emotionele en rationele integriteit. En over de noodzaak integriteit primair te begrijpen vanuit de onderstroom. Integer organiseren begint ermee. Slot van deze serie Veranderdiagnose Revisited.<\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/www.robvanes.com\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Integer-organiseren-en-de-noodzaak-van-de-onderstroom.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Insluiting van Integer organiseren en de noodzaak van de onderstroom.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-0b72fb88-aa3c-435c-81d4-bfdf5618a03d\" href=\"https:\/\/www.robvanes.com\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Integer-organiseren-en-de-noodzaak-van-de-onderstroom.pdf\">Integer organiseren en de noodzaak van de onderstroom<\/a><a href=\"https:\/\/www.robvanes.com\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Integer-organiseren-en-de-noodzaak-van-de-onderstroom.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-0b72fb88-aa3c-435c-81d4-bfdf5618a03d\">Downloaden<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>In de eerste helft van 2025 plaatste ik vijf essays op LinkedIn en op deze site. Deze essays gaan over vijf basisbegrippen uit Veranderdiagnose (2008, twee versie 2014), die ik zoveel jaar later nog eens preciseer. Het gaat achtereenvolgens over logische niveaus, enactment, meervoudig kijken, de boven en onderstroom en theories-in -use. In het algemeen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1261","page","type-page","status-publish","hentry"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.robvanes.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1261","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.robvanes.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.robvanes.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.robvanes.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.robvanes.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1261"}],"version-history":[{"count":28,"href":"https:\/\/www.robvanes.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1261\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1371,"href":"https:\/\/www.robvanes.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1261\/revisions\/1371"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.robvanes.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1261"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}